Viêm kết mạc dị ứng: ngứa mắt theo mùa và cách phân biệt với đau mắt đỏ

Viêm kết mạc dị ứng là gì?

Kết mạc là lớp màng mỏng phủ lòng trắng của mắt và mặt trong mi mắt. Khi tiếp xúc với chất gây dị ứng, cơ thể phóng thích các chất trung gian gây viêm. Kết mạc bị kích thích, sung huyết và gây ngứa.

Bệnh thường gặp ở người có cơ địa dị ứng như viêm mũi dị ứng, hen, chàm da. Trẻ em và người trẻ hay bị hơn. Bệnh có thể kéo dài theo mùa hoặc xuất hiện quanh năm.

Nguyên nhân thường gặp ở Tây Nguyên

• Bụi đất đỏ: mùa khô ở Pleiku, Kon Tum gió nhiều, bụi bazan bay mạnh.
• Phấn hoa: mùa cà phê trổ hoa, cỏ dại ra hoa, nhiều người thấy ngứa mắt rõ hơn.
• Lông chó mèo, mạt bụi nhà: gây dị ứng quanh năm.
• Nấm mốc: nhà ẩm vào mùa mưa kéo dài.
• Mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, dung dịch kính áp tròng: một số người dị ứng với thành phần trong sản phẩm.
• Khói bếp, khói đốt rác, khói thuốc lá: làm nặng thêm tình trạng kích ứng.

Dấu hiệu viêm kết mạc dị ứng

• Ngứa mắt là triệu chứng nổi bật, khiến người bệnh muốn dụi liên tục.
• Đỏ mắt ở cả hai bên, mức độ tăng giảm theo lúc tiếp xúc.
• Chảy nước mắt trong, có thể có ít dịch nhầy trắng dạng sợi.
• Mi mắt sưng nhẹ, cảm giác cộm, nóng rát.
• Thường kèm hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi.

Dụi mắt nhiều làm tình trạng ngứa nặng hơn và có thể ảnh hưởng giác mạc. Ở trẻ em, dụi mắt kéo dài nhiều năm cần được bác sĩ kiểm tra giác mạc.

Triệu chứng thường nặng hơn vào những ngày gió nhiều, sau khi đi đường bụi hoặc dọn dẹp nhà cửa, và dịu bớt khi ở trong phòng kín, sạch.

Phân biệt với đau mắt đỏ do virus, vi khuẩn

• Dị ứng: ngứa là chính, thường cả hai mắt cùng lúc, nước mắt trong, hay tái theo mùa. Không lây sang người khác.
• Virus: cộm như có cát, chảy nước mắt nhiều, thường bắt đầu một mắt rồi lan sang mắt kia. Có thể kèm sốt, đau họng, nổi hạch trước tai. Lây nhanh trong gia đình, lớp học.
• Vi khuẩn: nhiều ghèn đặc màu vàng hoặc xanh, sáng ngủ dậy hai mi dính chặt.

Các dấu hiệu có thể chồng lên nhau. Bác sĩ khám bằng sinh hiển vi sẽ xác định nguyên nhân để chọn thuốc phù hợp.

Chăm sóc và điều trị

Một số biện pháp giúp giảm khó chịu tại nhà:

• Không dụi mắt. Có thể chườm mát lên mi mắt nhắm trong vài phút.
• Rửa mặt, rửa tay sau khi làm ngoài trời, vườn rẫy hoặc chơi với thú cưng.
• Đeo kính che bụi khi đi xe máy, làm việc nơi nhiều bụi.
• Giặt chăn gối thường xuyên, giữ nhà thông thoáng, hạn chế ẩm mốc.
• Tạm ngưng kính áp tròng khi mắt đang đỏ, ngứa.

Thuốc nhỏ mắt chống dị ứng và các thuốc khác được dùng theo chỉ định của bác sĩ. Không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Dùng kéo dài không theo dõi có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc nhiễm trùng giác mạc.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Đau nhức mắt nhiều, không chỉ ngứa.
• Nhìn mờ, sợ ánh sáng, chói mắt.
• Có đốm trắng trên lòng đen (giác mạc).
• Mi mắt sưng to, đỏ, nóng, kèm sốt.
• Đỏ mắt sau khi bị hóa chất, vôi, thuốc bảo vệ thực vật bắn vào. Trường hợp này cần rửa mắt bằng nước sạch liên tục và đến bệnh viện ngay.
• Đã dùng thuốc theo đơn vài ngày mà không đỡ hoặc nặng lên.

Khám viêm kết mạc dị ứng tại GEMs

Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai và Bệnh viện Mắt Kon Tum thuộc Hệ thống Y tế GEMs khám các bệnh bề mặt nhãn cầu, trong đó có viêm kết mạc dị ứng. Bác sĩ khám sinh hiển vi, đánh giá giác mạc và kê đơn phù hợp với từng người. Người đang dùng thuốc nhỏ mắt lâu ngày có thể được kiểm tra nhãn áp khi cần.

Cả hai bệnh viện có cấp cứu mắt 24/7. Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai nhận BHYT thông tuyến toàn quốc, không cần giấy chuyển viện.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.