Khô mắt do màn hình, điều hòa: dấu hiệu nhận biết và cách giảm khó chịu

Khô mắt là gì?

Bề mặt mắt luôn được phủ một lớp nước mắt mỏng. Lớp này giúp mắt trơn, sạch, bảo vệ giác mạc và giúp nhìn rõ.

Nước mắt gồm lớp dầu, lớp nước và lớp nhầy. Khi một trong các lớp này bị rối loạn, nước mắt bay hơi nhanh hoặc tiết ra không đủ. Bề mặt mắt bị khô, kích thích và viêm nhẹ.

Khô mắt rất phổ biến ở người làm văn phòng, học sinh, sinh viên và người lớn tuổi. Bệnh thường không nguy hiểm ngay, nhưng gây khó chịu kéo dài và ảnh hưởng hiệu quả làm việc.

Vì sao màn hình và điều hòa làm mắt khô?

• Ít chớp mắt: khi tập trung nhìn máy tính, điện thoại, chúng ta chớp mắt ít hơn hẳn so với bình thường. Nước mắt không được dàn đều nên bay hơi nhanh.
• Chớp mắt không trọn: mi mắt không khép kín hoàn toàn, để hở một phần bề mặt mắt.
• Không khí khô: điều hòa, quạt thổi trực tiếp làm nước mắt bay hơi nhanh hơn.
• Màn hình đặt cao: mắt phải mở to hơn, diện tích bề mặt tiếp xúc không khí lớn hơn.

Ở Tây Nguyên, mùa khô kéo dài nhiều gió và bụi. Người làm việc văn phòng tại Pleiku, Kon Tum vừa ngồi máy lạnh, vừa đi xe máy ngoài trời có thể thấy khô mắt rõ hơn vào mùa này.

Các yếu tố khác góp phần gây khô mắt

• Tuổi tác, phụ nữ sau mãn kinh.
• Đeo kính áp tròng thời gian dài.
• Viêm bờ mi, rối loạn tuyến dầu ở mi mắt.
• Một số thuốc đang dùng, ví dụ thuốc chống dị ứng, một số thuốc huyết áp hoặc thuốc chống trầm cảm.
• Bệnh toàn thân như tiểu đường, bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn.
• Đã từng phẫu thuật mắt.
• Ngủ ít, hút thuốc lá hoặc ở gần khói bụi.

Không tự ngừng thuốc đang điều trị bệnh khác. Nếu nghi thuốc gây khô mắt, hãy trao đổi với bác sĩ kê đơn.

Dấu hiệu nhận biết khô mắt

• Mắt cộm như có cát, rát, nóng.
• Mỏi mắt, nặng mi, muốn nhắm mắt sau khi làm việc với màn hình.
• Đỏ mắt nhẹ, tăng lên về cuối ngày.
• Nhìn mờ thoáng qua, chớp mắt vài lần thì rõ lại.
• Chói sáng, khó chịu khi ra nắng hoặc nhìn đèn.
• Chảy nước mắt nhiều từng lúc. Đây là phản xạ khi bề mặt mắt bị kích thích, không có nghĩa là mắt đủ nước.

Nên đi khám sớm nếu mắt đau nhiều, đỏ nhiều, nhìn mờ không cải thiện khi chớp mắt, sợ ánh sáng rõ, hoặc có ghèn mủ. Đây có thể không chỉ là khô mắt mà là viêm giác mạc hay bệnh khác.

Thói quen giúp giảm khô mắt khi làm việc

1. Áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ khoảng 20 phút, nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây.
2. Chủ động chớp mắt trọn vẹn, chậm rãi vài lần khi thấy mỏi.
3. Đặt màn hình thấp hơn tầm mắt một chút, cách mắt khoảng một sải tay.
4. Điều chỉnh điều hòa, quạt để không thổi thẳng vào mặt. Có thể dùng máy tạo độ ẩm trong phòng.
5. Uống đủ nước, ngủ đủ giấc.
6. Đeo kính khi đi xe máy để tránh gió bụi.
7. Hạn chế dùng điện thoại trong bóng tối và trước giờ ngủ.

Điều trị khô mắt theo chỉ định của bác sĩ

Khi khám, bác sĩ đánh giá lớp nước mắt, bề mặt giác mạc và bờ mi để xác định nguyên nhân và mức độ khô mắt.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể hướng dẫn:

• Dùng nước mắt nhân tạo phù hợp, đúng loại và đúng cách.
• Chườm ấm, vệ sinh bờ mi khi có rối loạn tuyến dầu.
• Dùng thuốc nhỏ mắt kháng viêm trong một số trường hợp.
• Điều chỉnh kính áp tròng hoặc tạm ngừng đeo.

Không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid hoặc kháng sinh để dùng kéo dài. Việc này có thể gây tăng nhãn áp, nhiễm trùng hoặc che lấp bệnh khác.

Khám khô mắt tại GEMs

Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai tại số 126 Wừu, phường Diên Hồng và Bệnh viện Mắt Kon Tum tại 33 Triệu Việt Vương đều khám các bệnh bề mặt nhãn cầu. Bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân gây khô mắt và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp với công việc của từng người.

Khi đi khám, nên mang theo các loại thuốc nhỏ mắt và thuốc uống đang dùng để bác sĩ tham khảo.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.