Đau mắt đỏ (viêm kết mạc): chăm sóc đúng và khi nào cần đi khám

Đau mắt đỏ là gì?

Kết mạc là lớp màng trong suốt phủ lên lòng trắng của mắt và mặt trong mi mắt. Khi kết mạc bị viêm, các mạch máu nhỏ giãn ra làm mắt đỏ.

Đau mắt đỏ thường bùng phát thành từng đợt, đặc biệt vào mùa mưa, khi thời tiết nóng ẩm. Bệnh lây nhanh trong gia đình, trường học, nơi làm việc và khu tập thể.

Không phải mọi trường hợp mắt đỏ đều là viêm kết mạc. Viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, glocom cấp cũng gây đỏ mắt nhưng nguy hiểm hơn nhiều.

Nguyên nhân thường gặp

• Do virus: là nguyên nhân thường gặp trong các đợt dịch. Mắt đỏ, chảy nước mắt nhiều, ghèn trong hoặc hơi dính, có thể kèm sốt, đau họng, nổi hạch trước tai. Bệnh thường bắt đầu một mắt rồi lây sang mắt kia.
• Do vi khuẩn: ghèn đặc, màu vàng hoặc xanh, mi dính chặt khi ngủ dậy.
• Do dị ứng: ngứa nhiều, chảy nước mắt, thường cả hai mắt, hay tái lại theo mùa hoặc khi tiếp xúc bụi, phấn hoa, lông thú.
• Do kích thích: khói, bụi, hóa chất, nước hồ bơi.

Chỉ bác sĩ khám mới phân biệt được nguyên nhân và cách điều trị phù hợp.

Dấu hiệu cần đi khám mắt ngay

Hãy đến cơ sở mắt sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Đau nhức mắt nhiều, không chỉ cộm rát.
• Nhìn mờ, không rõ lại khi chớp mắt hoặc lau ghèn.
• Sợ ánh sáng, chói mắt nhiều.
• Thấy đốm trắng trên lòng đen.
• Đỏ mắt kèm nhức đầu, buồn nôn.
• Đỏ mắt sau chấn thương, sau khi bị hóa chất, vôi, bụi cây bắn vào.
• Người đeo kính áp tròng bị đỏ, đau mắt.
• Trẻ sơ sinh bị đỏ mắt, có ghèn.
• Triệu chứng không đỡ sau vài ngày hoặc ngày càng nặng.

Những trường hợp này có thể là viêm giác mạc, loét giác mạc, viêm màng bồ đào hoặc glocom cấp, cần điều trị kịp thời để tránh ảnh hưởng thị lực.

Chăm sóc mắt khi bị đau mắt đỏ

• Rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý, dùng gạc hoặc bông sạch, mỗi lần một miếng.
• Lau ghèn từ góc trong ra góc ngoài, mắt lành làm trước, mắt bệnh làm sau.
• Chườm mát giúp giảm sưng, giảm cộm.
• Không dụi mắt.
• Tạm ngừng đeo kính áp tròng cho đến khi bác sĩ cho phép.
• Dùng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định của bác sĩ.

Những điều không nên làm:

• Không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Dùng sai có thể làm bệnh nặng hơn, gây tăng nhãn áp hoặc biến chứng giác mạc.
• Không đắp lá, nhỏ sữa, nhỏ nước tiểu hay các bài thuốc dân gian vào mắt.
• Không dùng chung thuốc nhỏ mắt với người khác.

Điều trị theo từng nguyên nhân

Cách điều trị đau mắt đỏ phụ thuộc vào nguyên nhân, vì vậy cần được bác sĩ khám trước khi dùng thuốc.

• Do virus: bệnh thường tự giới hạn. Điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng, giữ vệ sinh và theo dõi biến chứng ở giác mạc. Kháng sinh không có tác dụng với virus.
• Do vi khuẩn: bác sĩ có thể kê thuốc nhỏ mắt kháng sinh. Cần dùng đủ thời gian theo đơn, không tự ngừng sớm.
• Do dị ứng: tránh tác nhân gây dị ứng, chườm mát, dùng thuốc chống dị ứng theo chỉ định.

Một số trường hợp viêm kết mạc do virus có thể để lại các đốm mờ nhỏ ở giác mạc, làm nhìn nhòe kéo dài. Tái khám đúng hẹn giúp bác sĩ phát hiện và xử trí kịp thời.

Phòng lây trong gia đình và trường học

• Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, đặc biệt là sau khi chạm vào mắt.
• Dùng riêng khăn mặt, gối, chậu rửa mặt.
• Không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt, kính, đồ trang điểm mắt.
• Lau sạch tay nắm cửa, điện thoại, đồ chơi trẻ em.
• Trẻ bị đau mắt đỏ nên nghỉ học vài ngày theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh lây cho bạn.
• Không bơi ở hồ bơi công cộng khi đang bị bệnh.

Với các gia đình ở Pleiku hay các huyện của Gia Lai, Kon Tum, khi một người trong nhà bị bệnh, cả nhà nên chú ý vệ sinh để tránh lây chéo.

Khám đau mắt đỏ tại GEMs

Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai và Bệnh viện Mắt Kon Tum khám và điều trị viêm kết mạc cũng như các bệnh gây đỏ mắt khác. Bác sĩ sẽ khám bằng sinh hiển vi để phân biệt nguyên nhân và kê đơn phù hợp.

Cả hai bệnh viện có cấp cứu mắt 24/7 cho các trường hợp đỏ mắt kèm đau nhức nhiều, nhìn mờ hoặc sau chấn thương. Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai nhận BHYT thông tuyến toàn quốc, không cần giấy chuyển viện.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.