Tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid: những rủi ro cần biết

Corticoid trong thuốc nhỏ mắt là gì?

Corticoid là nhóm thuốc giảm viêm, giảm sưng, giảm đỏ. Trên nhãn thuốc, hoạt chất corticoid thường có tên kết thúc bằng “-sone” hoặc “-olone”, ví dụ dexamethasone, prednisolone, fluorometholone, loteprednol.

Một số lọ thuốc kết hợp corticoid với kháng sinh, nên người mua dễ nghĩ đây chỉ là thuốc kháng sinh thông thường. Vì thuốc làm mắt bớt đỏ khá nhanh, nhiều người dùng lại mỗi khi mắt có vấn đề, hoặc chia cho người thân dùng chung.

Rủi ro 1: tăng nhãn áp, có thể dẫn đến glôcôm

Ở một số người, corticoid làm tăng áp lực trong mắt. Giai đoạn đầu thường không đau, không có triệu chứng rõ.

Nếu kéo dài, nhãn áp cao có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác, gây glôcôm và thu hẹp dần thị trường. Tổn thương thần kinh thị giác do glôcôm không thể phục hồi.

Rủi ro 2 và 3: đục thủy tinh thể, nhiễm trùng nặng hơn

Đục thủy tinh thể: dùng corticoid kéo dài có liên quan đến một dạng đục thủy tinh thể. Người bệnh thấy nhìn mờ, chói khi đi nắng hoặc lái xe ban đêm.

Nhiễm trùng nặng hơn: corticoid làm giảm khả năng tự bảo vệ của mắt. Nếu nguyên nhân đỏ mắt là nhiễm nấm, virus herpes hay vi khuẩn, bệnh có thể lan rộng, viêm loét giác mạc sâu hơn. Ở Tây Nguyên, nơi nhiều người làm nông dễ bị cây cối quẹt vào mắt, nguy cơ này càng cần lưu ý.

Rủi ro 4: che lấp triệu chứng, chậm chẩn đoán

Mắt bớt đỏ không có nghĩa là bệnh đã khỏi. Thuốc có thể che lấp dấu hiệu, khiến người bệnh đến khám muộn khi tổn thương đã nặng.

Ai càng cần thận trọng?

• Người có tiền sử glôcôm hoặc trong gia đình có người bị glôcôm.
• Người cận thị nặng, người bị đái tháo đường.
• Trẻ em, vì trẻ khó diễn tả triệu chứng và nhãn áp có thể tăng mà cha mẹ không biết.
• Người đeo kính áp tròng, người vừa bị trầy xước giác mạc.
• Người đã từng phẫu thuật mắt.

Dùng thuốc nhỏ mắt thế nào cho an toàn?

• Chỉ dùng thuốc có corticoid khi được bác sĩ chuyên khoa mắt khám và kê đơn.
• Dùng đúng thời gian bác sĩ dặn, tái khám theo hẹn để đo nhãn áp khi cần.
• Không tự mua lại đơn cũ cho lần bệnh mới.
• Không dùng chung thuốc nhỏ mắt với người khác.
• Hỏi dược sĩ xem thuốc có chứa corticoid hay không.
• Lọ thuốc đã mở nắp chỉ dùng trong thời gian ghi trên hướng dẫn.

Với khô mắt nhẹ do gió bụi mùa khô hay nhìn màn hình, nước mắt nhân tạo không chứa corticoid thường phù hợp hơn. Nếu triệu chứng kéo dài, vẫn nên đi khám.

Đã lỡ dùng lâu ngày thì làm gì?

Hãy mang theo lọ thuốc đã dùng đến khám chuyên khoa mắt. Bác sĩ sẽ đo nhãn áp, khám thủy tinh thể và đáy mắt để đánh giá. Không tự ngừng đột ngột hoặc tự đổi thuốc khi chưa hỏi bác sĩ, nhất là khi đang điều trị bệnh viêm trong mắt.

Cần đi khám ngay khi mắt đỏ kèm đau nhức, nhìn mờ, chói sáng; có đốm trắng trên lòng đen; hoặc nhức đầu, nhức mắt, thấy quầng sáng quanh đèn.

Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai và Bệnh viện Mắt Kon Tum, thuộc Hệ thống Y tế GEMs, có đo nhãn áp và khám chuyên khoa mắt. Liên hệ 0269 365 6666.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.