Ai cần đo nhãn áp, chụp OCT để tầm soát glocom?

Vì sao cần tầm soát glocom?

Glocom làm tổn thương thần kinh thị giác dần dần. Dạng góc mở thường gặp gần như không có triệu chứng cho đến giai đoạn muộn. Khi người bệnh nhận ra tầm nhìn bị thu hẹp, phần thị lực đã mất khó lấy lại.

Tầm soát giúp phát hiện dấu hiệu tổn thương từ sớm, khi thị lực còn tốt. Điều trị lúc này giúp làm chậm tiến triển bệnh và giữ lại phần thị lực còn lại. Một buổi khám tầm soát thường không mất nhiều thời gian và không gây đau.

Ai nên đi tầm soát glocom?

Bạn nên đi khám mắt để tầm soát glocom nếu thuộc một trong các nhóm sau:

• Từ 40 tuổi trở lên, kể cả khi mắt chưa có triệu chứng.
• Có cha mẹ, anh chị em ruột bị glocom.
• Cận thị nặng hoặc viễn thị.
• Mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch.
• Đang hoặc đã dùng corticoid kéo dài dưới bất kỳ dạng nào.
• Từng bị chấn thương mắt, viêm màng bồ đào.
• Từng được bác sĩ báo nhãn áp cao hoặc góc tiền phòng hẹp.
• Có các cơn nhức mắt, nhìn mờ, thấy quầng sáng quanh đèn rồi tự hết.

Người lao động ngoài trời ở Gia Lai, Kon Tum như làm rẫy, chăm cà phê, cao su thường ít đi khám mắt định kỳ. Nếu thuộc nhóm nguy cơ, hãy chủ động sắp xếp thời gian kiểm tra.

Đo nhãn áp: con số nói lên điều gì?

Nhãn áp là áp lực bên trong nhãn cầu, đo bằng đơn vị mmHg. Khoảng thường được dùng để tham khảo là từ 10 đến 21 mmHg, nhưng con số này chỉ mang tính tương đối.

• Nhãn áp cao chưa chắc đã là glocom. Một số người nhãn áp cao nhưng thần kinh thị giác vẫn bình thường.
• Nhãn áp bình thường cũng không loại trừ glocom. Glocom nhãn áp bình thường vẫn có thể xảy ra.
• Nhãn áp thay đổi trong ngày, nên một lần đo có thể chưa đủ để kết luận.
• Độ dày giác mạc có thể làm kết quả đo cao hoặc thấp hơn thực tế.

Vì vậy, bác sĩ luôn kết hợp đo nhãn áp với khám thần kinh thị giác và các xét nghiệm khác.

Chụp OCT: phát hiện tổn thương từ sớm

OCT (chụp cắt lớp quang học) là kỹ thuật dùng ánh sáng để tạo hình ảnh cắt lớp của võng mạc và đầu thần kinh thị giác. Máy đo được độ dày lớp sợi thần kinh quanh gai thị.

Khi glocom bắt đầu gây tổn thương, lớp sợi thần kinh mỏng dần. OCT có thể ghi nhận thay đổi này trước khi người bệnh thấy mất tầm nhìn. Chụp OCT nhanh, không tiếp xúc với mắt, không đau.

Kết quả OCT cũng được lưu lại để so sánh qua các lần tái khám. Nhờ đó, bác sĩ đánh giá bệnh có tiến triển hay không và điều chỉnh điều trị phù hợp.

Các bước khám tầm soát khác

Tùy từng người, buổi khám tầm soát glocom có thể gồm:

• Đo thị lực và khám mắt bằng sinh hiển vi.
• Soi góc tiền phòng để biết góc mở hay hẹp, đánh giá nguy cơ cơn glocom cấp.
• Soi đáy mắt để quan sát hình dạng gai thị.
• Đo thị trường để phát hiện vùng nhìn bị khuyết, đặc biệt ở rìa tầm nhìn.
• Đo độ dày giác mạc giúp đọc kết quả nhãn áp chính xác hơn.

Nếu cần nhỏ thuốc giãn đồng tử, mắt sẽ mờ và chói trong vài giờ. Bạn nên có người đi cùng và tránh tự chạy xe về nhà.

Bao lâu nên kiểm tra lại? Tầm soát tại GEMs

Tần suất khám lại tùy kết quả và yếu tố nguy cơ của từng người. Người có nguy cơ hoặc đang nghi ngờ glocom thường được hẹn theo dõi định kỳ. Người đã được chẩn đoán cần tái khám theo lịch của bác sĩ và dùng thuốc đều đặn.

Tại Hệ thống Y tế GEMs, Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai (126 Wừu, phường Diên Hồng; 0269 365 6666) và Bệnh viện Mắt Kon Tum (33 Triệu Việt Vương) thực hiện đo nhãn áp, khám đáy mắt và chụp OCT. Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai nhận BHYT thông tuyến toàn quốc, không cần giấy chuyển viện. Bà con ở Pleiku và các vùng lân cận có thể đặt lịch trước để tiết kiệm thời gian chờ.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.