Táo bón kéo dài: nguyên nhân, cách cải thiện và dấu hiệu cảnh báo cần khám

Thế nào là táo bón kéo dài?

Thói quen đi ngoài của mỗi người khác nhau. Có người đi mỗi ngày, có người vài ngày một lần mà vẫn bình thường.

Bạn có thể đang bị táo bón nếu thường xuyên gặp các tình trạng sau:

• Đi ngoài thưa hơn hẳn so với thói quen trước đây.
• Phân cứng, khô, vón cục.
• Phải rặn nhiều, đau khi đi ngoài.
• Cảm giác đi chưa hết hoặc như bị tắc ở hậu môn.

Khi các triệu chứng kéo dài nhiều tuần đến vài tháng, gọi là táo bón mạn tính. Lúc này nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử trí tạm thời.

Nguyên nhân thường gặp

• Ăn ít chất xơ: ít rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; ăn nhiều thịt, đồ chế biến sẵn.
• Uống ít nước: thời tiết hanh khô mùa khô ở Tây Nguyên làm cơ thể mất nước nhiều hơn.
• Ít vận động: ngồi lâu khi làm văn phòng, lái xe đường dài.
• Nhịn đi ngoài: do bận việc, làm rẫy xa nhà hoặc ngại nhà vệ sinh công cộng.
• Thay đổi nội tiết: mang thai, sau sinh, tuổi mãn kinh.
• Tác dụng phụ của thuốc: một số thuốc giảm đau, bổ sung sắt, canxi, thuốc huyết áp có thể gây táo bón. Hãy hỏi bác sĩ, không tự ngưng thuốc.
• Bệnh lý: hội chứng ruột kích thích, suy giáp, đái tháo đường, bệnh trĩ, nứt kẽ hậu môn, hoặc tổn thương ở đại tràng như polyp, khối u.

Cải thiện táo bón bằng ăn uống, sinh hoạt

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây như đu đủ, chuối chín, thanh long; thêm khoai lang, yến mạch, đậu.
• Tăng chất xơ từ từ để tránh đầy hơi.
• Uống đủ nước trong ngày, chia đều nhiều lần.
• Vận động đều đặn: đi bộ, đạp xe, làm vườn nhẹ.
• Tập thói quen đi ngoài vào một giờ cố định, thường sau bữa sáng.
• Không nhịn khi có cảm giác muốn đi ngoài.
• Có thể kê một ghế nhỏ dưới chân khi ngồi bồn cầu để tư thế thuận hơn.

Không nên tự dùng thuốc nhuận tràng hoặc thụt tháo kéo dài. Lạm dụng có thể làm ruột phụ thuộc và che lấp bệnh khác. Thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Táo bón ở người lớn tuổi và phụ nữ mang thai

Người lớn tuổi dễ táo bón do ăn ít, uống ít, vận động kém và dùng nhiều loại thuốc. Táo bón lâu ngày có thể gây ứ phân, đau bụng, chán ăn. Người nhà nên chú ý nhắc uống nước và theo dõi thói quen đi ngoài.

Phụ nữ mang thai hay bị táo bón do thay đổi nội tiết và tử cung lớn dần chèn ép ruột. Mẹ bầu cần hỏi bác sĩ sản hoặc tiêu hóa trước khi dùng bất kỳ thuốc nào.

Trẻ nhỏ cũng có thể bị táo bón. Cha mẹ cần hỏi bác sĩ nhi trước khi dùng thuốc hay thụt tháo cho trẻ.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

Hãy đi khám sớm nếu táo bón đi kèm một trong các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Đi ngoài ra máu, phân dính máu hoặc phân đen.
• Thay đổi thói quen đi ngoài rõ rệt, như táo bón xen kẽ tiêu chảy, phân nhỏ dẹt.
• Sụt cân không rõ lý do, mệt mỏi, da xanh do thiếu máu.
• Đau bụng nhiều, bụng chướng, không trung tiện được, nôn ói. Đây có thể là dấu hiệu tắc ruột, cần đến cơ sở cấp cứu.
• Táo bón mới xuất hiện ở người từ tuổi trung niên.
• Gia đình có người bị polyp hoặc ung thư đại trực tràng.

Trong các trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm, siêu âm hoặc nội soi đại trực tràng để tìm nguyên nhân.

Khám táo bón kéo dài tại Sysmed

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có khám nội tiêu hóa, xét nghiệm, siêu âm và nội soi dạ dày – đại tràng. Người bệnh được khám với BS CKII Nguyễn Ngọc Tuấn (Đại tá), nguyên Trưởng khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Quân y 211, Giám đốc chuyên môn của phòng khám, chuyên tầm soát ung thư tiêu hóa sớm.

Phòng khám mở cửa từ thứ 2 đến chủ nhật. Gọi 0269 3830 379 để đặt lịch, hỏi giờ khám và hình thức nội soi có gây mê.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.