Tăng huyết áp: cách đo huyết áp tại nhà đúng và khi nào cần đi khám

Vì sao cần đo huyết áp tại nhà?

Tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì nhiều người không có cảm giác gì bất thường. Bệnh có thể âm thầm gây tổn thương tim, não, thận và mắt trong nhiều năm.

Đo huyết áp tại nhà giúp:

• Phát hiện sớm huyết áp cao ở người chưa từng đo.
• Nhận ra trường hợp huyết áp chỉ tăng khi gặp nhân viên y tế do hồi hộp, hoặc ngược lại, đo ở phòng khám bình thường nhưng ở nhà lại cao.
• Cung cấp số liệu thực tế để bác sĩ đánh giá và điều chỉnh hướng điều trị.

Chọn máy đo huyết áp phù hợp

• Ưu tiên máy đo điện tử đo ở bắp tay, dễ sử dụng tại nhà.
• Chọn băng quấn vừa cỡ tay. Băng quá nhỏ hoặc quá lớn đều làm sai kết quả. Người tay to hoặc tay nhỏ nên hỏi nhân viên y tế cỡ phù hợp.
• Máy đo cổ tay có thể dùng cho một số trường hợp, nhưng dễ sai nếu đặt tay không ngang tim.
• Mang máy đến phòng khám để so với máy của bác sĩ và kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Cách đo huyết áp tại nhà đúng

Trước khi đo

• Không uống cà phê, trà đặc, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong khoảng 30 phút trước đó.
• Đi tiểu trước nếu buồn tiểu.
• Ngồi nghỉ yên tĩnh ít phút, không nói chuyện, không dùng điện thoại.

Tư thế đo

• Ngồi ghế có tựa lưng, hai chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
• Đặt tay lên bàn, băng quấn ngang mức tim.
• Quấn băng trên da trần hoặc lớp áo mỏng, mép dưới cách nếp khuỷu tay khoảng 2–3 cm.

Khi đo

• Đo 2 lần, cách nhau 1–2 phút. Ghi lại cả hai kết quả.
• Lần đầu nên đo cả hai tay. Sau đó đo ở tay cho kết quả cao hơn.
• Đo vào buổi sáng sau khi thức dậy, trước khi ăn sáng, và buổi tối trước khi ngủ, hoặc theo lịch bác sĩ dặn.

Ghi chép và mang kết quả đến bác sĩ

Một lần đo đơn lẻ không đủ để kết luận. Bác sĩ cần nhiều kết quả trong nhiều ngày để đánh giá.

• Ghi ngày, giờ, chỉ số huyết áp và nhịp tim vào sổ hoặc điện thoại.
• Ghi chú hoàn cảnh: mới ngủ dậy, sau khi làm rẫy về, lúc mệt hoặc mất ngủ.
• Ghi các triệu chứng nếu có: nhức đầu, chóng mặt, hồi hộp.
• Mang sổ ghi chép khi đi khám hoặc tái khám.

Không tự kết luận mình bị hay không bị tăng huyết áp chỉ dựa vào số đo ở nhà. Người đang được điều trị không tự thay đổi hướng điều trị khi thấy số đo thay đổi, hãy trao đổi với bác sĩ.

Ai nên đo huyết áp thường xuyên?

• Người từ tuổi trung niên trở lên.
• Người thừa cân, ít vận động, ăn mặn, uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá.
• Người có đái tháo đường, mỡ máu cao, bệnh thận.
• Gia đình có người tăng huyết áp, đột quỵ hoặc bệnh tim sớm.
• Phụ nữ mang thai, theo hướng dẫn của bác sĩ sản.

Ở Gia Lai, Kon Tum, nhiều người lao động nông nghiệp ít khi đi khám định kỳ. Một chiếc máy đo trong gia đình và thói quen đo đều đặn giúp phát hiện vấn đề sớm hơn.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

Gọi cấp cứu 115 ngay và đến bệnh viện có khả năng can thiệp nếu có:

• Méo miệng, yếu hoặc tê nửa người, nói khó, nói ngọng đột ngột.
• Đau đầu dữ dội đột ngột, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột.
• Đau ngực, khó thở, vã mồ hôi, đau lan ra tay hoặc hàm.
• Lú lẫn, co giật, lơ mơ.

Phòng khám không phải nơi cấp cứu đột quỵ hay nhồi máu cơ tim, nên không chờ đặt lịch khám thường.

Nên đặt lịch khám sớm khi:

• Số đo tại nhà nhiều lần cao hơn mức bác sĩ đã dặn.
• Thường xuyên nhức đầu, chóng mặt, ù tai, hồi hộp không rõ lý do.
• Chưa từng được bác sĩ kiểm tra huyết áp và các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Khám, theo dõi huyết áp tại Sysmed

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có khám đa khoa và các xét nghiệm liên quan tim mạch: mỡ máu, Lipoprotein(a), tầm soát đái tháo đường. Phòng khám có máy chẩn đoán xơ vữa động mạch Fukuda Denshi (Nhật Bản), thực hiện theo chỉ định của bác sĩ. Có thể lấy mẫu xét nghiệm tại nhà theo lịch hẹn.

Gọi 0269 3830 379 để đặt lịch hoặc hỏi giờ khám.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.