Sụp mi bẩm sinh: khi nào trẻ cần được phẫu thuật

Sụp mi bẩm sinh là gì

Mi trên được nâng lên chủ yếu nhờ cơ nâng mi. Ở trẻ sụp mi bẩm sinh, cơ này thường kém phát triển hoặc hoạt động yếu, khiến mi trên không mở hết.

Sụp mi có thể ở một hoặc hai mắt, mức độ từ nhẹ đến nặng. Trường hợp nhẹ chủ yếu ảnh hưởng thẩm mỹ. Trường hợp nặng, mi che một phần hoặc toàn bộ đồng tử, cản trở đường nhìn của trẻ.

Sụp mi bẩm sinh khác với sụp mi xuất hiện sau này. Sụp mi mới xuất hiện ở trẻ lớn cần được khám sớm để tìm nguyên nhân.

Nhiều phụ huynh nhận ra con bị sụp mi qua ảnh chụp, khi thấy hai mắt to nhỏ khác nhau. Đây là dịp tốt để đưa trẻ đi khám, ngay cả khi con vẫn sinh hoạt bình thường.

Dấu hiệu phụ huynh nên chú ý

• Một bên mắt nhỏ hơn bên kia, hoặc cả hai mắt trông như lúc nào cũng buồn ngủ.
• Mi trên che một phần hay toàn bộ đồng tử khi trẻ nhìn thẳng.
• Trẻ hay ngửa cằm, nhướn lông mày hoặc nghiêng đầu để nhìn.
• Nếp mi trên mờ hoặc không có ở bên mắt bị sụp.
• Trẻ hay va vấp, ít chú ý đồ vật ở phía mắt bị sụp.

Cần khám sớm nếu sụp mi đi kèm mắt lệch, đồng tử hai bên không đều, hoặc sụp mi xuất hiện đột ngột, thay đổi trong ngày.

Sụp mi ảnh hưởng thị lực của trẻ ra sao

Vấn đề đáng lo ở trẻ nhỏ không chỉ là thẩm mỹ. Hệ thị giác của trẻ đang phát triển và cần hình ảnh rõ từ cả hai mắt.

• Nhược thị do che lấp: mi che đồng tử khiến mắt nhận ít hình ảnh, não dần không sử dụng mắt đó.
• Loạn thị: mi sụp đè lên giác mạc có thể gây loạn thị, góp phần làm nhìn mờ.
• Tư thế đầu bất thường: ngửa cằm kéo dài có thể ảnh hưởng tư thế cổ.
• Tâm lý: trẻ lớn có thể tự ti, ngại giao tiếp vì ngoại hình.

Vì vậy, trẻ sụp mi bẩm sinh cần được đo thị lực, đo khúc xạ và theo dõi nhược thị định kỳ, kể cả khi chưa có chỉ định mổ.

Khi nào cần phẫu thuật sụp mi

Thời điểm mổ do bác sĩ quyết định sau khi khám. Thông thường:

• Cân nhắc mổ sớm khi mi che đồng tử, đe dọa gây nhược thị, hoặc trẻ phải ngửa cằm nhiều để nhìn.
• Có thể theo dõi khi sụp mi nhẹ, đồng tử không bị che và thị lực phát triển bình thường. Khi đó, phẫu thuật có thể được lên kế hoạch ở độ tuổi phù hợp hơn.

Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ sụp, chức năng cơ nâng mi, thị lực, khúc xạ và tình trạng toàn thân. Từ đó lựa chọn kỹ thuật phù hợp như rút ngắn cơ nâng mi hoặc treo mi.

Phẫu thuật ở trẻ nhỏ thường cần gây mê. Phụ huynh sẽ được giải thích về lợi ích, rủi ro và khả năng cần chỉnh sửa thêm khi trẻ lớn.

Phụ huynh nên chuẩn bị trước các câu hỏi về thời điểm mổ, thời gian nằm viện, cách chăm sóc tại nhà và lịch tái khám. Việc hiểu rõ giúp gia đình yên tâm và phối hợp tốt hơn với bác sĩ.

Chăm sóc và theo dõi sau mổ

• Giữ vết mổ sạch, tránh để trẻ dụi mắt, dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
• Sau mổ, mi có thể chưa khép kín hoàn toàn trong thời gian đầu. Bác sĩ có thể hướng dẫn cách giữ ẩm bề mặt mắt.
• Tiếp tục đeo kính và điều trị nhược thị nếu có chỉ định.
• Tái khám đúng hẹn để theo dõi độ cân đối của mi và thị lực.

Đưa trẻ đi khám ngay nếu mắt đau nhiều, sưng đỏ tăng dần, chảy dịch mủ, hoặc trẻ sốt sau mổ.

Khám sụp mi cho trẻ tại GEMs

ThS.BS Nguyễn Thị Thanh Phượng, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai, có chuyên môn về nhãn nhi gồm lác, lé và sụp mi. Trẻ được khám đánh giá mi mắt, đo khúc xạ và theo dõi nhược thị tại Trung tâm Kiểm soát Cận thị và Nhược thị của hệ thống.

Phụ huynh ở Gia Lai liên hệ 126 Wừu, P. Diên Hồng (0269 365 6666); bệnh viện nhận BHYT thông tuyến toàn quốc, không cần giấy chuyển viện. Gia đình ở Kon Tum có thể liên hệ Bệnh viện Mắt Kon Tum (0260 3867 007).

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.