Kiểm tra thị lực cho bé tại nhà: hướng dẫn phụ huynh

Bài sàng lọc này dùng để làm gì?

Bài thử cho cha mẹ biết một mắt hoặc cả hai mắt của bé có đọc được chữ nhỏ ở khoảng cách quy định hay không, và hai mắt có chênh lệch nhiều không. Từ đó, cha mẹ quyết định có nên đưa bé đi đo khúc xạ sớm.

Bài thử không cho biết số đo kính, không thay thế khám mắt và không loại trừ bệnh mắt khi kết quả bình thường.

Bé mấy tuổi làm được?

Thường từ khoảng 4–5 tuổi, khi bé nhận biết được hướng của chữ E và chỉ tay hoặc nói được. Với bé nhỏ hơn hoặc không hợp tác, đừng ép. Hãy đưa bé đi khám trực tiếp.

Chuẩn bị trước khi làm

• Thẻ ATM hoặc căn cước để chỉnh kích thước chữ cho đúng màn hình.
• Độ sáng màn hình tối đa, tắt chế độ ban đêm và lọc ánh sáng xanh.
• Phòng sáng đều, không có ánh sáng chói phía sau hoặc phản chiếu lên màn hình.
• Đo khoảng cách từ màn hình đến mắt bé theo hướng dẫn (thường 1–2 mét).
• Bé đeo kính nếu đang đeo kính, trừ khi muốn kiểm tra mắt không kính.
• Một tấm bìa hoặc lòng bàn tay sạch để che một mắt, không ấn vào nhãn cầu.

Cách làm từng bước

1. Cho bé che một mắt, mắt còn lại nhìn thẳng vào màn hình.
2. Chữ E sẽ nhỏ dần. Bé chỉ tay theo hướng ba chân chữ E.
3. Nếu bé không nhìn rõ, bấm "Không rõ" thay vì đoán mò.
4. Đổi sang mắt còn lại và làm tương tự.
5. Phụ huynh ngồi cạnh, không gợi ý đáp án và không để bé nheo mắt hoặc ghé sát màn hình.

Đọc kết quả thế nào?

Nếu một hoặc cả hai mắt chỉ đọc được mức thấp, hoặc hai mắt chênh lệch nhiều mức, nên đưa bé đi đo khúc xạ. Nếu bé đọc tốt ở cả hai mắt, kết quả có thể bình thường trong điều kiện thử tại nhà.

Kết quả bình thường không có nghĩa là mắt hoàn toàn khỏe. Cận nhẹ, viễn thị, nhược thị nhẹ hoặc lác có thể không lộ ra qua bài thử. Nếu bé có dấu hiệu như nheo mắt, nghiêng đầu, mỏi mắt hoặc đau đầu, hãy đi khám dù bài thử bình thường.

Kiểm tra màu sắc cho bé

Bé chưa biết số có thể làm bài tấm chấm màu ở chế độ chọn hình. Bài này gợi ý bé có khó phân biệt màu đỏ – xanh lá hoặc xanh dương – vàng hay không. Nếu gợi ý bất thường, nên làm lại một lần ở điều kiện tốt hơn. Nếu vẫn bất thường, cần kiểm tra bằng bộ tấm chuẩn tại cơ sở nhãn khoa.

Khi nào đưa bé đi khám?

Nên đưa bé đi khám khi kết quả gợi ý bất thường, khi có dấu hiệu trong sinh hoạt, khi có người thân bị cận thị nặng, lác hoặc nhược thị, hoặc trước khi vào lớp 1.

Tại Hệ thống Y tế GEMs, Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai (Pleiku) và Bệnh viện Mắt Kon Tum có khám mắt và đo khúc xạ cho trẻ; Trung tâm Kiểm soát Cận thị và Nhược thị hỗ trợ theo chỉ định của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.