Gan nhiễm mỡ: phát hiện qua siêu âm và thay đổi lối sống thế nào

Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan bình thường có một lượng mỡ nhỏ. Khi mỡ tích tụ nhiều hơn mức cho phép, gan bị gọi là nhiễm mỡ.

Có hai nhóm chính:

• Gan nhiễm mỡ liên quan rượu bia: do uống rượu bia nhiều, kéo dài.
• Gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa: gặp ở người thừa cân, béo bụng, đái tháo đường, mỡ máu cao, tăng huyết áp, kể cả người không uống rượu.

Ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ có thể cải thiện khi thay đổi lối sống. Nếu để kéo dài, mỡ gây viêm gan, sau đó xơ hóa gan, xơ gan và tăng nguy cơ ung thư gan.

Gan nhiễm mỡ cũng thường đi cùng các bệnh chuyển hóa khác. Vì vậy khi phát hiện gan nhiễm mỡ, bác sĩ hay kiểm tra thêm đường huyết, mỡ máu và huyết áp.

Ai dễ bị gan nhiễm mỡ?

• Người thừa cân, béo phì, đặc biệt béo bụng.
• Người có đái tháo đường, tiền đái tháo đường.
• Người có mỡ máu cao, tăng huyết áp.
• Người uống rượu bia thường xuyên.
• Người ít vận động, ăn nhiều tinh bột, đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán.
• Người giảm cân quá nhanh hoặc dùng một số thuốc kéo dài.

Ở Pleiku và nhiều nơi tại Gia Lai, Kon Tum, những bữa nhậu sau giờ làm, ăn khuya và ít thời gian tập luyện khá phổ biến. Đây là những thói quen góp phần làm gan nhiễm mỡ xuất hiện sớm, kể cả ở người trẻ.

Dấu hiệu và cách phát hiện

Gan nhiễm mỡ thường không gây triệu chứng. Một số người có thể thấy:

• Mệt mỏi, uể oải kéo dài.
• Tức nặng vùng hạ sườn phải.
• Đầy bụng, khó tiêu, chán ăn.

Bệnh hay được phát hiện khi khám sức khỏe:

• Siêu âm bụng: cho thấy gan sáng hơn bình thường. Đây là cách phát hiện phổ biến, nhẹ nhàng.
• Xét nghiệm máu: men gan, mỡ máu, đường huyết, xét nghiệm viêm gan virus khi cần.
• Đánh giá mức độ xơ hóa gan: bác sĩ có thể chỉ định thêm thăm dò khác hoặc chuyển cơ sở phù hợp.

Kết quả siêu âm báo gan nhiễm mỡ cần được bác sĩ đọc cùng các xét nghiệm. Men gan bình thường không có nghĩa gan hoàn toàn khỏe.

Thay đổi lối sống: phần quan trọng của điều trị

• Giảm cân từ từ: nếu thừa cân, giảm cân đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nhịn đói hay giảm cân cấp tốc.
• Hạn chế hoặc ngưng rượu bia: đặc biệt quan trọng với gan nhiễm mỡ do rượu.
• Ăn uống cân bằng: nhiều rau xanh, trái cây ít ngọt, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Giảm cơm trắng, bánh mì trắng, đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán, nội tạng.
• Vận động đều: đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, làm vườn. Bắt đầu nhẹ rồi tăng dần.
• Kiểm soát bệnh đi kèm: đái tháo đường, mỡ máu, huyết áp theo chỉ định của bác sĩ.
• Ngủ đủ, hạn chế ăn khuya.

Không tự dùng các loại thuốc bổ gan, thực phẩm chức năng hay lá cây truyền miệng. Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây hại cho gan. Mọi thuốc cần dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu.
• Bụng to dần, phù chân.
• Nôn ra máu, đi ngoài phân đen.
• Lơ mơ, lú lẫn, ngủ gà.
• Sụt cân nhanh, mệt mỏi nhiều, chán ăn kéo dài.
• Dễ chảy máu chân răng, bầm tím da không rõ lý do.

Đây có thể là dấu hiệu bệnh gan đã tiến triển hoặc có bệnh lý khác, cần được khám và xét nghiệm sớm.

Khám gan nhiễm mỡ tại Sysmed

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có khám nội tiêu hóa, siêu âm và xét nghiệm máu như mỡ máu, tầm soát đái tháo đường. Người bệnh được khám với BS CKII Nguyễn Ngọc Tuấn (Đại tá), nguyên Trưởng khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Quân y 211, Giám đốc chuyên môn của phòng khám. Bác sĩ tư vấn chế độ ăn, vận động và lịch tái khám phù hợp.

Có thể lấy mẫu xét nghiệm tại nhà theo lịch hẹn. Gọi 0269 3830 379 để đặt lịch hoặc hỏi giờ khám.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.