Xét nghiệm giun sán ở người lớn: khi ngứa, mề đay mãi không khỏi

Người lớn có dễ nhiễm giun sán không?

Nhiều người nghĩ giun sán chỉ gặp ở trẻ em. Thực tế, người lớn cũng có thể nhiễm qua ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

Các con đường lây nhiễm thường gặp:

• Ăn gỏi cá, cá nướng chưa chín, thịt bò, thịt heo tái.
• Ăn rau sống, rau thủy sinh chưa rửa kỹ.
• Uống nước chưa đun sôi.
• Nuôi chó, mèo nhưng không tẩy giun định kỳ cho thú cưng, không rửa tay sau khi tiếp xúc.
• Đi chân đất, làm vườn, làm rẫy không đeo găng, ủng.

Ở Gia Lai, Kon Tum, thói quen nhậu món tái, gỏi và công việc tiếp xúc nhiều với đất khiến nguy cơ này không hiếm gặp.

Dấu hiệu gợi ý nhiễm giun sán

Triệu chứng thường không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh khác. Bạn nên nghĩ đến giun sán khi có:

• Ngứa da, nổi mề đay kéo dài hoặc tái đi tái lại, dùng thuốc dị ứng chỉ đỡ tạm thời.
• Đau bụng âm ỉ, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn.
• Đau tức vùng hạ sườn phải.
• Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân, thiếu máu.
• Ho kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Xét nghiệm máu thấy bạch cầu ái toan tăng.

Có người nhiễm nhưng không có triệu chứng rõ, chỉ phát hiện khi khám sức khỏe. Ngược lại, ngứa và mề đay cũng có nhiều nguyên nhân khác. Vì vậy cần bác sĩ khám để xác định.

Các xét nghiệm giun sán thường dùng

Tùy triệu chứng và yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều xét nghiệm:

• Công thức máu: xem số lượng bạch cầu ái toan.
• Xét nghiệm máu ELISA: tìm kháng thể với một số loại giun sán như giun đũa chó mèo, sán lá gan, ấu trùng sán dây heo, giun lươn.
• Xét nghiệm phân: tìm trứng hoặc đốt sán, ấu trùng trong phân.
• Siêu âm bụng: đánh giá tổn thương gan, đường mật khi nghi sán lá gan.

Kết quả ELISA dương tính chưa hẳn là đang nhiễm hoạt động. Kháng thể có thể còn tồn tại một thời gian sau khi đã khỏi. Bác sĩ sẽ đọc kết quả cùng triệu chứng, công thức máu và hình ảnh để kết luận.

Chuẩn bị trước khi xét nghiệm

• Xét nghiệm máu ELISA thường không bắt buộc nhịn ăn. Nếu làm thêm xét nghiệm sinh hóa, bạn có thể được dặn nhịn ăn sáng.
• Xét nghiệm phân: lấy mẫu vào hộp sạch được phát, gửi sớm theo hướng dẫn.
• Siêu âm bụng: thường nhịn ăn vài giờ trước khi siêu âm.
• Báo cho bác sĩ thuốc đang dùng, đặc biệt nếu bạn vừa tự uống thuốc tẩy giun.

Bạn nên kể rõ thói quen ăn uống, có nuôi chó mèo hay không. Những thông tin này giúp bác sĩ chọn đúng xét nghiệm, tránh làm thừa.

Điều trị giun sán: theo đơn bác sĩ, không tự mua thuốc

Mỗi loại giun sán cần thuốc và phác đồ khác nhau. Tự mua thuốc tẩy giun thông thường có thể không hiệu quả với một số loại sán. Dùng thuốc không đúng cũng có thể gây tác dụng phụ.

• Điều trị theo đơn và chỉ định của bác sĩ.
• Uống thuốc đúng lịch, đủ liệu trình được kê.
• Tái khám, làm lại xét nghiệm khi bác sĩ hẹn.
• Báo ngay khi có triệu chứng bất thường trong lúc dùng thuốc.

Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc có bệnh gan, thận cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi điều trị.

Phòng ngừa nhiễm giun sán trong sinh hoạt

• Ăn chín, uống sôi; hạn chế gỏi cá, thịt tái.
• Rửa rau sống kỹ dưới vòi nước chảy.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi với chó mèo.
• Tẩy giun định kỳ cho thú cưng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
• Đeo găng, mang ủng khi làm vườn, làm rẫy.

Đi khám ngay nếu bạn có đau bụng dữ dội, vàng da, sốt cao, co giật hoặc yếu liệt chân tay.

Xét nghiệm giun sán tại Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs) tại 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có khám đa khoa, xét nghiệm giun sán, xét nghiệm máu và siêu âm. Bác sĩ khám, chỉ định xét nghiệm phù hợp và tư vấn điều trị, giúp người bệnh được chẩn đoán nhanh chóng, tiện lợi.

Gọi 0269 3830 379 để đặt lịch hoặc hỏi cách chuẩn bị.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.