Vi khuẩn HP dạ dày: lây qua đâu, xét nghiệm gì, vì sao cần điều trị

Vi khuẩn HP là gì?

HP là vi khuẩn có khả năng sống trong môi trường axit của dạ dày. Vi khuẩn bám vào lớp niêm mạc, gây viêm kéo dài.

Nhiễm HP khá phổ biến ở Việt Nam, thường mắc từ khi còn nhỏ. Nhiều người mang vi khuẩn nhiều năm mà không có triệu chứng.

Theo thời gian, HP có thể gây:

• Viêm dạ dày mạn tính.
• Loét dạ dày, loét tá tràng.
• Tăng nguy cơ ung thư dạ dày và u lympho dạ dày.

HP lây qua đường nào?

• Miệng – miệng: ăn chung bát, dùng chung đũa, gắp thức ăn cho nhau, mớm cơm cho trẻ.
• Phân – miệng: nước uống, thức ăn, rau sống nhiễm bẩn; không rửa tay sau khi đi vệ sinh.
• Dụng cụ y tế không được khử khuẩn đúng quy trình (hiếm gặp).

Vì lây qua sinh hoạt chung, trong một gia đình có thể nhiều người cùng nhiễm. Thói quen chấm chung chén nước chấm, ăn lẩu chung trong các bữa nhậu cũng là điều nên lưu ý.

Dấu hiệu nghi ngờ nhiễm HP và khi nào cần khám

HP không có triệu chứng riêng. Người bệnh thường đi khám vì:

• Đau, nóng rát vùng thượng vị, đặc biệt lúc đói hoặc ban đêm.
• Đầy bụng, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn.
• Chán ăn, nhanh no.
• Hôi miệng kéo dài.

Cần khám sớm nếu có dấu hiệu báo động: nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sụt cân không rõ lý do, nuốt nghẹn, thiếu máu, đau bụng dữ dội. Người trên tuổi trung niên mới xuất hiện triệu chứng dạ dày hoặc gia đình có người bị ung thư dạ dày cũng nên được bác sĩ khám kỹ.

Các phương pháp xét nghiệm HP

Bác sĩ chọn phương pháp dựa trên triệu chứng, tuổi và tiền sử:

• Test hơi thở: người bệnh uống dung dịch thử rồi thổi vào túi hoặc ống đo. Phương pháp nhẹ nhàng, thường dùng cả để kiểm tra sau điều trị.
• Xét nghiệm phân tìm kháng nguyên HP: phát hiện vi khuẩn đang hiện diện.
• Nội soi dạ dày, sinh thiết: vừa tìm HP vừa quan sát trực tiếp tổn thương niêm mạc. Thường được chỉ định khi có dấu hiệu báo động.
• Xét nghiệm máu tìm kháng thể: cho biết cơ thể từng tiếp xúc với HP. Kết quả có thể còn dương tính sau khi đã điều trị, nên không dùng để kiểm tra khỏi bệnh.

Một số thuốc như kháng sinh, thuốc giảm tiết axit có thể làm sai kết quả. Hãy báo bác sĩ tất cả thuốc đang dùng để được hướng dẫn thời điểm xét nghiệm.

Điều trị HP: đúng phác đồ, đủ liệu trình

Điều trị HP thường phối hợp nhiều loại thuốc trong một liệu trình. Phác đồ do bác sĩ lựa chọn cho từng người.

• Uống thuốc đúng giờ, đủ ngày theo đơn, không tự ngưng khi thấy đỡ đau.
• Không tự mua kháng sinh hoặc dùng lại đơn thuốc của người khác. Dùng sai làm tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc.
• Báo bác sĩ nếu có tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, nổi mẩn.
• Xét nghiệm kiểm tra lại sau điều trị theo lịch hẹn để biết vi khuẩn đã được loại bỏ chưa.

Trong thời gian điều trị, nên hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ cay nóng và ăn uống đúng bữa.

Phòng ngừa lây nhiễm HP trong gia đình

• Dùng đũa, muỗng riêng khi gắp thức ăn chung; không mớm cơm cho trẻ.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Ăn chín, uống sôi; rửa rau kỹ dưới vòi nước chảy.
• Khi một người được điều trị HP, các thành viên có triệu chứng nên hỏi bác sĩ về việc xét nghiệm.

Ở Pleiku và các huyện của Gia Lai, nhiều gia đình nhiều thế hệ sống chung. Thay đổi những thói quen nhỏ trong bữa ăn giúp giảm nguy cơ lây cho trẻ nhỏ.

Khám và xét nghiệm HP tại Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs) tại 02A Phù Đổng, phường Pleiku có xét nghiệm HP và nội soi dạ dày – đại tràng. Người bệnh được khám nội tiêu hóa với BS CKII Nguyễn Ngọc Tuấn (Đại tá), nguyên Trưởng khoa Nội Tiêu hóa – Bệnh viện Quân y 211, Giám đốc chuyên môn của phòng khám. Bác sĩ chỉ định xét nghiệm phù hợp, lựa chọn phác đồ và hẹn kiểm tra lại sau điều trị.

Gọi 0269 3830 379 để đặt lịch, hỏi cách chuẩn bị và hình thức nội soi có gây mê.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.