Thoái hóa cột sống cổ: đau vai gáy, tê tay và hướng điều trị

Thoái hóa cột sống cổ là gì?

Cột sống cổ gồm 7 đốt sống, giữa các đốt có đĩa đệm giúp giảm xóc và cử động linh hoạt. Theo tuổi tác và quá trình sử dụng, đĩa đệm mất nước, mỏng dần. Xương đốt sống có thể mọc gai ở rìa.

Những thay đổi này làm cổ kém linh hoạt và gây đau. Khi gai xương hoặc đĩa đệm lồi ra chèn vào rễ thần kinh hay tủy sống, triệu chứng lan xuống tay hoặc ảnh hưởng vận động.

Thoái hóa thường gặp ở người trung niên, lớn tuổi. Tuy vậy, ngày càng nhiều người trẻ bị do cúi điện thoại, ngồi máy tính nhiều giờ.

Yếu tố làm thoái hóa cột sống cổ nặng hơn

• Cúi đầu lâu: dùng điện thoại, làm việc văn phòng, may vá.
• Gối đầu quá cao hoặc ngủ sai tư thế.
• Lao động mang vác nặng trên vai, đội đồ trên đầu.
• Làm việc ngửa cổ lâu như tỉa cành, hái cà phê trên cao, sơn trần nhà.
• Chấn thương cổ cũ, tai nạn giao thông.
• Ít vận động, cơ cổ vai yếu.
• Hút thuốc lá, thừa cân.

Ở Gia Lai, Kon Tum, nhiều người làm vườn cà phê, cao su, hồ tiêu phải cúi hoặc ngửa cổ liên tục trong mùa thu hoạch. Đây là nhóm dễ bị đau vai gáy tái lại hằng năm.

Dấu hiệu thoái hóa cột sống cổ

• Đau mỏi vùng gáy, lan sang hai vai, bả vai.
• Cứng cổ, khó quay đầu, thường rõ hơn vào buổi sáng ngủ dậy.
• Nghe tiếng lục khục khi xoay cổ.
• Đau đầu vùng chẩm, sau gáy.
• Tê, đau, châm chích lan xuống cánh tay, ngón tay khi có chèn ép rễ thần kinh.
• Yếu tay, cầm nắm kém, hay đánh rơi đồ vật.

Đau vai gáy cũng có thể do căng cơ, viêm quanh khớp vai hoặc nguyên nhân khác. Bác sĩ cần khám và có thể chỉ định chụp phim khi cần để xác định.

Hướng điều trị thoái hóa cột sống cổ

Điều trị nhằm giảm đau, cải thiện vận động và hạn chế tiến triển. Bác sĩ lựa chọn phương pháp tùy mức độ:

• Điều chỉnh tư thế và sinh hoạt: giữ màn hình ngang tầm mắt, nghỉ giải lao sau mỗi khoảng thời gian làm việc, dùng gối vừa phải.
• Bài tập cổ vai: kéo giãn, tăng sức cơ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự bẻ cổ mạnh.
• Y học cổ truyền – phục hồi chức năng: châm cứu, cấy chỉ, xoa bóp bấm huyệt, ngải cứu giúp giảm đau, thư giãn cơ, sau khi bác sĩ khám và chỉ định.
• Thuốc: dùng theo chỉ định của bác sĩ. Không tự mua thuốc giảm đau, thuốc không rõ nguồn gốc dùng kéo dài.
• Can thiệp chuyên sâu: một số trường hợp chèn ép nặng cần chuyển chuyên khoa cột sống để được đánh giá.

Không nên để người không có chuyên môn nắn, bẻ cổ. Thao tác sai có thể gây tổn thương thần kinh, mạch máu.

Kiên trì là yếu tố quan trọng. Nhiều người thấy đỡ đau rồi bỏ tập, sau đó triệu chứng tái lại khi vào mùa thu hoạch hoặc làm việc nặng.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Yếu tay hoặc chân tăng dần, đi đứng loạng choạng.
• Tê bì cả hai tay, khó làm động tác tinh như cài cúc áo.
• Rối loạn đi tiểu, đại tiện.
• Đau cổ sau ngã, tai nạn hoặc va đập mạnh.
• Đau cổ kèm sốt, sụt cân, đau tăng về đêm.
• Đau đầu dữ dội đột ngột, chóng mặt, nhìn mờ, nói khó. Trường hợp này cần gọi cấp cứu 115.

Đây có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống hoặc bệnh lý nghiêm trọng khác, cần được đánh giá sớm.

Khám thoái hóa cột sống cổ tại Sysmed

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có chuyên khoa Y học cổ truyền – phục hồi chức năng. Các phương pháp gồm châm cứu, cấy chỉ, xoa bóp bấm huyệt và ngải cứu, thực hiện sau khi bác sĩ khám và chỉ định. Người có đau đầu, chóng mặt kèm theo có thể được khám thêm chuyên khoa nội thần kinh.

Phòng khám mở cửa từ thứ 2 đến chủ nhật. Gọi 0269 3830 379 để hỏi giờ khám và đặt lịch.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.