Đau cổ vai gáy, đau lưng, đau thần kinh tọa: điều trị bằng YHCT và phục hồi chức năng

Vì sao hay bị đau cổ vai gáy, đau lưng?

Đau vùng cổ, vai và thắt lưng rất hay gặp ở người trưởng thành. Nguyên nhân thường đến từ cơ, dây chằng và cột sống.

• Ngồi máy tính, cúi điện thoại, lái xe đường dài.
• Lao động nặng, mang vác, cúi gập lưng nhiều giờ.
• Công việc đặc thù ở Tây Nguyên như hái cà phê, cạo mủ cao su, làm cỏ, phun thuốc trên rẫy dốc.
• Nằm gối quá cao, ngủ sai tư thế, nhiễm lạnh.
• Thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, tuổi tác.
• Ít vận động, thừa cân, căng thẳng kéo dài.

Theo Y học cổ truyền, các chứng đau này thuộc phạm vi "chứng tý". Nguyên nhân được cho là do phong, hàn, thấp xâm nhập, khí huyết lưu thông kém, kèm can thận suy yếu ở người lớn tuổi.

Đau thần kinh tọa nhận biết thế nào?

Đau thần kinh tọa là đau lan dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa. Cơn đau đi từ thắt lưng xuống mông, mặt sau đùi, cẳng chân, có khi xuống bàn chân.

• Đau tăng khi ho, hắt hơi, cúi người hoặc ngồi lâu.
• Tê bì, cảm giác kiến bò ở chân.
• Đi lại khó khăn, phải đi lệch người để đỡ đau.

Nguyên nhân thường gặp là thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa cột sống thắt lưng chèn ép rễ thần kinh. Cần khám và có khi chụp phim để xác định mức độ.

Dấu hiệu cần khám ngay, không tự điều trị

Hãy đến cơ sở y tế sớm nếu đau kèm một trong các dấu hiệu sau:

• Yếu tay hoặc chân, cầm nắm rơi đồ, đi lại khó tăng dần.
• Tê vùng quanh hậu môn, bí tiểu hoặc tiểu không tự chủ.
• Sốt, sụt cân không rõ lý do, đau tăng về đêm.
• Đau sau ngã, tai nạn, va đập mạnh.
• Đau vai trái lan cánh tay kèm tức ngực, khó thở, vã mồ hôi. Đây có thể là bệnh tim, cần gọi 115.

Những trường hợp này cần chẩn đoán rõ trước. Xoa bóp hay châm cứu khi chưa rõ nguyên nhân có thể làm chậm điều trị.

Các phương pháp Y học cổ truyền thường dùng

Bác sĩ sẽ chọn phương pháp hoặc phối hợp nhiều phương pháp tùy tình trạng từng người.

• Châm cứu: dùng kim châm vào huyệt để giảm đau, giãn cơ, tăng lưu thông khí huyết.
• Cấy chỉ: đưa đoạn chỉ tự tiêu vào huyệt, tạo kích thích kéo dài. Thích hợp với đau mạn tính, người bận rộn khó đến châm hằng ngày.
• Xoa bóp bấm huyệt: làm mềm cơ co cứng, giảm đau mỏi vùng cổ vai gáy và thắt lưng.
• Ngải cứu: dùng hơi ấm của ngải cứu tác động lên huyệt, phù hợp với đau tăng khi trời lạnh, ẩm.

Thuốc thang, thuốc uống nếu có đều theo chỉ định của bác sĩ. Không tự mua thuốc xoa bóp, cao dán hoặc thuốc nam không rõ nguồn gốc.

Phục hồi chức năng và bài tập tại nhà

Phục hồi chức năng giúp cơ khỏe hơn, cột sống vững hơn và hạn chế tái đau. Bài tập cần được hướng dẫn phù hợp với từng bệnh lý.

• Vận động nhẹ nhàng thay vì nằm bất động nhiều ngày.
• Tập kéo giãn cơ cổ, vai, lưng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên.
• Tập tăng sức cơ lưng, cơ bụng khi cơn đau đã giảm.
• Đi bộ, bơi là các hoạt động thường phù hợp.
• Ngưng tập và báo bác sĩ nếu đau tăng hoặc tê lan xuống chân.

Thói quen giúp hạn chế đau tái lại

• Ngồi thẳng lưng, màn hình ngang tầm mắt, nghỉ giải lao mỗi 45–60 phút.
• Khi nâng vật nặng, gập gối, giữ lưng thẳng, ôm vật sát người.
• Khi làm rẫy, đổi tư thế thường xuyên, không cúi gập lưng quá lâu.
• Chọn gối vừa phải, nệm không quá mềm.
• Giữ ấm cổ vai gáy khi trời lạnh ở Pleiku, Kon Tum vào mùa mưa.
• Kiểm soát cân nặng, ăn uống cân đối.

Khám Y học cổ truyền – phục hồi chức năng tại Sysmed

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có chuyên khoa Y học cổ truyền – phục hồi chức năng. Các phương pháp gồm châm cứu, cấy chỉ, xoa bóp bấm huyệt và ngải cứu, thực hiện sau khi bác sĩ khám và chỉ định.

Phòng khám mở cửa từ thứ 2 đến chủ nhật. Gọi 0269 3830 379 để hỏi giờ khám và đặt lịch.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.