Mắt mờ lại sau mổ Phaco: đục bao sau và điều trị bằng laser YAG
Một số người nhìn rõ sau mổ Phaco nhưng vài tháng hoặc vài năm sau lại thấy mờ dần. Nguyên nhân thường gặp là đục bao sau, không phải cườm mọc lại. Tình trạng này thường được xử lý bằng laser YAG, thực hiện nhanh và không cần mổ lại, nhưng cần khám để loại trừ nguyên nhân khác.

Vì sao mắt mờ lại sau mổ Phaco?
Khi mổ Phaco, bác sĩ lấy phần nhân thủy tinh thể đục ra nhưng giữ lại lớp bao mỏng phía sau. Thủy tinh thể nhân tạo được đặt vào trong bao này để cố định vững chắc.
Theo thời gian, một số tế bào còn sót lại trên bao có thể phát triển và làm bao sau mờ đục. Đây gọi là đục bao sau, hay đục bao thứ phát. Tình trạng này khá thường gặp sau mổ đục thủy tinh thể và có thể xuất hiện sau vài tháng đến vài năm.
Thủy tinh thể đục ban đầu đã được lấy ra nên cườm không thể mọc lại. Thủy tinh thể nhân tạo cũng không bị hỏng hay cần thay mới trong tình huống này.
Dấu hiệu đục bao sau
Triệu chứng của đục bao sau khá giống với lúc bị cườm trước mổ:
- Nhìn mờ dần, như có màn sương mỏng.
- Chói lóa khi ra nắng hoặc khi nhìn đèn xe ban đêm.
- Màu sắc kém tươi, nhìn tương phản giảm.
- Đọc sách, xem điện thoại khó hơn dù đã đeo kính.
Các dấu hiệu thường tiến triển chậm qua nhiều tuần, nhiều tháng. Nhiều người lớn tuổi ở Gia Lai, Kon Tum nghĩ rằng mình bị cườm lại và ngại đi khám vì sợ phải mổ thêm lần nữa. Thực tế, đục bao sau thường được xử lý bằng laser trong thời gian ngắn.
Đục bao sau không gây đau, không làm đỏ mắt. Nó cũng không làm hỏng thủy tinh thể nhân tạo. Tuy nhiên, nếu để lâu, mắt mờ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, đi lại và tăng nguy cơ vấp ngã ở người lớn tuổi.
Không phải mắt mờ nào cũng là đục bao sau
Mắt mờ sau mổ Phaco còn có thể do nhiều nguyên nhân khác, cần được bác sĩ phân biệt:
- Phù hoàng điểm sau mổ.
- Bệnh võng mạc do tiểu đường, thoái hóa hoàng điểm.
- Glocom hoặc tăng nhãn áp.
- Khô mắt, tật khúc xạ còn lại cần chỉnh kính.
- Bong võng mạc.
Hãy đi khám ngay nếu mắt mờ đột ngột, đau nhức, đỏ mắt, thấy chớp sáng, nhiều đốm đen hoặc như có màn che. Những dấu hiệu này không điển hình cho đục bao sau và có thể cần xử trí cấp cứu.
Laser YAG mở bao sau là gì?
Laser YAG là loại laser dùng để tạo một lỗ nhỏ ở trung tâm bao sau bị đục. Ánh sáng lại đi qua được vùng trong suốt này và đến võng mạc, giúp thị lực cải thiện.
- Khám trước laser: đo thị lực, nhãn áp, khám mắt để chắc chắn mờ là do đục bao sau.
- Chuẩn bị: nhỏ thuốc giãn đồng tử và thuốc tê bề mặt khi cần.
- Thực hiện: người bệnh ngồi trước máy, tựa cằm, nhìn theo hướng dẫn. Một kính tiếp xúc có thể được đặt lên mắt. Thủ thuật thường chỉ kéo dài vài phút.
- Sau laser: nghỉ một lúc, có thể được đo lại nhãn áp rồi về trong ngày.
Laser YAG không cần rạch mổ, không khâu. Phần lớn người bệnh không thấy đau, chỉ thấy các tia sáng chớp và nghe tiếng tách nhỏ.
Sau laser YAG cần lưu ý gì?
Nhiều người thấy rõ hơn trong vòng một đến vài ngày. Có thể thấy một vài đốm đen bay trước mắt trong thời gian đầu, thường giảm dần.
- Dùng thuốc nhỏ mắt nếu được kê, theo đúng chỉ định của bác sĩ.
- Tái khám theo hẹn để kiểm tra nhãn áp và võng mạc.
- Người có glocom, cận thị nặng cần được theo dõi kỹ hơn.
Laser YAG là thủ thuật thường được thực hiện nhưng vẫn có thể có biến chứng ít gặp như tăng nhãn áp, phù hoàng điểm, bong võng mạc. Hãy đến bệnh viện ngay nếu đau mắt, mờ nhiều hơn hoặc thấy màn che. Phần bao đã được mở thường không đục lại.
Laser YAG tại GEMs
Hệ thống Y tế GEMs có máy laser YAG phục vụ người bệnh sau mổ Phaco. Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai (126 Wừu, phường Diên Hồng) nhận BHYT thông tuyến toàn quốc, không cần giấy chuyển viện. Bệnh viện Mắt Kon Tum hoạt động tại 33 Triệu Việt Vương.
Nếu bạn ở Pleiku hoặc các vùng lân cận và thấy mắt mờ lại sau mổ, hãy gọi 0269 365 6666 để đặt lịch khám. Cả hai bệnh viện có cấp cứu mắt 24/7 khi có dấu hiệu bất thường.
Khi đi khám, bạn nên mang theo giấy ra viện hoặc sổ khám của lần mổ Phaco trước, kể cả khi mổ ở nơi khác. Thông tin về loại thủy tinh thể nhân tạo và các bệnh mắt đi kèm giúp bác sĩ đánh giá nhanh và chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp
Đục bao sau có phải là cườm mọc lại không?
Không. Thủy tinh thể đục đã được lấy ra, đục bao sau là lớp bao phía sau kính nhân tạo bị mờ đi theo thời gian.
Laser YAG có đau không, có phải nằm viện không?
Phần lớn người bệnh không thấy đau và có thể về trong ngày. Thủ thuật thường chỉ kéo dài vài phút.
Làm laser YAG rồi có phải làm lại không?
Phần bao đã được mở thường không đục lại. Nếu sau này mắt mờ, bác sĩ sẽ khám để tìm nguyên nhân khác.
Bao lâu sau mổ Phaco thì có thể bị đục bao sau?
Có thể sau vài tháng đến vài năm, cũng có người không bị. Tái khám định kỳ giúp phát hiện và xử lý kịp thời.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.
