Chăm sóc mắt sau mổ Phaco: những điều nên và không nên làm

Những ngày đầu sau mổ: điều gì là bình thường?

Trong vài ngày đầu, mắt có thể hơi cộm như có hạt bụi, chảy nước mắt, hơi đỏ hoặc chói khi ra sáng. Thị lực có thể chưa rõ ngay, thường cải thiện dần theo từng ngày. Đây là phản ứng thường gặp khi mắt đang lành.

Một số người thấy màu sắc tươi và sáng hơn so với trước mổ. Đó là vì thủy tinh thể đục đã được thay bằng thấu kính trong. Mắt cần vài tuần để ổn định hoàn toàn, nên đừng nóng vội so sánh hai mắt trong những ngày đầu.

Nếu mắt còn lại chưa mổ, bạn có thể thấy hai mắt nhìn không đều, hơi chênh lệch khi đeo kính cũ. Hãy báo bác sĩ để được hướng dẫn cách đeo kính tạm thời, tránh tự đổi kính khi mắt chưa ổn định.

Dùng thuốc nhỏ mắt đúng cách

Thuốc nhỏ sau mổ thường gồm thuốc chống nhiễm trùng và thuốc chống viêm. Loại thuốc, số lần nhỏ và thời gian dùng do bác sĩ chỉ định riêng cho từng người.

• Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi nhỏ thuốc.
• Ngửa đầu, kéo nhẹ mi dưới, nhỏ thuốc vào túi kết mạc. Không để đầu lọ chạm vào mắt, lông mi.
• Nếu dùng nhiều loại, nên nhỏ cách nhau vài phút để thuốc không bị rửa trôi.
• Nhắm mắt nhẹ sau khi nhỏ, không chớp mạnh, không dụi.
• Dùng đủ thời gian, không tự ý ngưng, không tự mua thêm thuốc khác.

Người lớn tuổi có thể nhờ con cháu nhỏ giúp. Bạn nên ghi giờ nhỏ thuốc ra giấy hoặc đặt báo thức điện thoại để không quên.

Những việc nên làm

• Đeo tấm che mắt khi ngủ trong thời gian bác sĩ dặn, thường khoảng một tuần, để tránh vô tình dụi mắt.
• Đeo kính bảo vệ hoặc kính râm khi ra ngoài để chắn nắng, gió và bụi.
• Lau mặt bằng khăn sạch, ẩm, tránh vùng quanh mắt mổ.
• Tiếp tục dùng thuốc bệnh mạn tính như huyết áp, tiểu đường theo hướng dẫn, giữ đường huyết và huyết áp ổn định.
• Sinh hoạt nhẹ nhàng: đi lại, xem tivi, đọc sách vừa phải đều được, miễn không thấy mỏi mắt.
• Tái khám đúng hẹn, kể cả khi thấy mắt đã rõ.

Những việc nên tránh

• Không dụi, ấn mạnh vào mắt vừa mổ.
• Tránh để nước, xà phòng vào mắt trong khoảng 1–2 tuần đầu hoặc theo lời dặn. Khi gội đầu, nên ngửa ra sau hoặc nhờ người gội giúp.
• Không bơi, tắm sông suối cho đến khi bác sĩ cho phép.
• Tránh cúi thấp lâu, bê vác nặng, gắng sức mạnh trong những tuần đầu.
• Không trang điểm vùng mắt trong thời gian mắt đang lành.
• Tránh môi trường nhiều khói bụi: bếp củi, đốt rác, công trường.

Người làm rẫy, làm vườn cà phê, cạo mủ cao su ở Tây Nguyên nên tạm nghỉ việc đồng áng nhiều bụi trong thời gian đầu. Đặc biệt tránh pha, phun thuốc bảo vệ thực vật. Khi chạy xe máy, hãy đeo kính chắn gió. Thời điểm quay lại làm việc nặng nên hỏi ý kiến bác sĩ trong lần tái khám.

Bạn vẫn có thể ăn uống bình thường, không cần kiêng khem đặc biệt. Nên ăn đủ rau, trái cây, uống đủ nước. Hạn chế rượu bia và không hút thuốc trong thời gian mắt đang lành.

Dấu hiệu cần quay lại bệnh viện ngay

Biến chứng sau mổ Phaco không thường gặp nhưng cần được xử trí sớm. Hãy đến bệnh viện ngay, không chờ đến ngày hẹn, nếu có:

• Đau mắt tăng dần, không đỡ hoặc kèm nhức đầu, buồn nôn.
• Thị lực giảm đi rõ rệt so với những ngày trước.
• Mắt đỏ nhiều, sưng mi, có ghèn hoặc dịch đục.
• Thấy chớp sáng, nhiều đốm đen bay trước mắt hoặc như có màn che một phần tầm nhìn.
• Mắt bị va đập, chấn thương.

Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, tăng nhãn áp hay bệnh võng mạc. Đi khám muộn có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Tái khám và cấp cứu mắt 24/7 tại GEMs

Lịch tái khám thường vào ngày hôm sau, rồi các mốc sau đó tùy tình trạng mắt. Khi mắt đã ổn định, thường sau vài tuần, bác sĩ sẽ kiểm tra lại khúc xạ nếu bạn cần đeo kính đọc sách hoặc kính nhìn xa.

Bệnh viện Mắt Quốc tế Sài Gòn – Gia Lai (126 Wừu, phường Diên Hồng; 0269 365 6666) và Bệnh viện Mắt Kon Tum (33 Triệu Việt Vương; văn phòng 0260 3867 007) đều có cấp cứu mắt 24/7. Người bệnh ở Pleiku, Kon Tum và các huyện lân cận có thể đến ngay khi có dấu hiệu bất thường sau mổ.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.