Bị chó, mèo cắn: sơ cứu đúng cách và tiêm phòng dại kịp thời

Vì sao không được xem nhẹ vết chó, mèo cắn?

Virus dại có trong nước bọt của động vật mắc bệnh. Virus xâm nhập qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt dính vào vết xước, niêm mạc mắt, miệng.

Thời gian ủ bệnh có thể ngắn hoặc kéo dài. Khi đã xuất hiện triệu chứng như sợ nước, sợ gió, kích động, bệnh dại gần như luôn tử vong.

Chó, mèo trông khỏe mạnh vẫn có thể mang virus. Ở nhiều làng, thôn tại Gia Lai, Kon Tum, chó thả rông còn phổ biến, nên nguy cơ bị cắn không hiếm gặp. Không nên chủ quan với bất kỳ vết cắn nào.

Sơ cứu ngay sau khi bị cắn hoặc cào

1. Rửa vết thương ngay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút. Rửa kỹ cả những vết xước nhỏ.
2. Sát khuẩn bằng dung dịch sát khuẩn thông dụng như cồn hoặc povidone iod nếu có.
3. Để hở vết thương hoặc che bằng gạc sạch, không băng ép chặt.
4. Cầm máu nhẹ nhàng nếu chảy máu nhiều.
5. Đến cơ sở y tế sớm, kể cả khi vết thương nhỏ hoặc con vật đã được tiêm phòng.

Rửa vết thương đúng cách ngay từ đầu giúp giảm đáng kể lượng virus tại chỗ.

Nếu bị cắn khi đang đi rẫy, đi vườn xa nhà, hãy dùng nước sạch mang theo và xà phòng để rửa trước. Sau đó thu xếp đến cơ sở y tế gần đó ngay trong ngày.

Những việc không nên làm

• Không nặn, hút máu vết thương bằng miệng.
• Không đắp lá, thuốc nam, bã trầu, kem đánh răng lên vết thương.
• Không tự khâu kín vết thương; việc khâu do bác sĩ quyết định.
• Không chờ theo dõi con vật rồi mới đi khám.
• Không tìm thầy lang “chữa dại” hay dùng bài thuốc truyền miệng.

Những cách làm này có thể gây nhiễm trùng và làm chậm thời điểm tiêm phòng. Khi đi khám, hãy kể rõ thời điểm bị cắn, hoàn cảnh bị cắn và con vật có chủ hay không.

Khi nào cần đến bệnh viện cấp cứu ngay?

Đến ngay khoa cấp cứu bệnh viện nếu:

• Vết cắn sâu, rách rộng, chảy máu nhiều.
• Bị cắn ở vùng đầu, mặt, cổ, bàn tay hoặc bộ phận sinh dục.
• Bị nhiều vết cắn cùng lúc.
• Người bị cắn là trẻ nhỏ, có vết thương nặng.
• Con vật có biểu hiện bất thường: hung dữ, chảy dãi, bỏ ăn, cắn vô cớ.

Những trường hợp này có thể cần xử trí vết thương, tiêm huyết thanh kháng dại và phòng uốn ván theo chỉ định của bác sĩ.

Tiêm phòng dại sau phơi nhiễm: những điều cần biết

Sau khi khám, bác sĩ đánh giá mức độ phơi nhiễm, vị trí vết thương và tình trạng con vật. Từ đó chỉ định tiêm vắc-xin phòng dại, có thể kèm huyết thanh kháng dại.

• Số mũi và lịch tiêm theo chỉ định của bác sĩ. Cần tiêm đủ, đúng hẹn.
• Mang theo phiếu tiêm chủng mỗi lần tiêm để ghi nhận.
• Báo bác sĩ nếu bạn từng tiêm phòng dại trước đây.
• Phụ nữ mang thai, đang cho con bú vẫn cần được bác sĩ tư vấn, không tự bỏ tiêm.

Trong thời gian tiêm, nếu có thể hãy theo dõi con vật và báo cho bác sĩ khi nó ốm, chết hoặc mất tích.

Tiêm phòng dại trước phơi nhiễm và phòng tránh bị cắn

Một số người có nguy cơ cao có thể được tư vấn tiêm phòng dại chủ động trước khi bị cắn:

• Người làm nghề thú y, chăm sóc, giết mổ chó mèo.
• Trẻ em hay chơi với chó, mèo hoặc sống ở nơi có nhiều chó thả rông.
• Người làm việc ở vùng sâu, xa cơ sở y tế.

Để phòng tránh, hãy tiêm phòng dại định kỳ cho chó mèo, nuôi nhốt hoặc rọ mõm khi ra đường. Dạy trẻ không trêu chọc chó mèo đang ăn, đang ngủ hoặc đang nuôi con.

Trẻ nhỏ thường giấu chuyện bị cào hoặc bị cắn nhẹ vì sợ bị la mắng. Cha mẹ nên dặn con báo ngay cho người lớn khi bị chó mèo cắn, cào.

Tiêm phòng dại tại Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng

Trung tâm Tiêm chủng của Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs) tại 02A Phù Đổng, phường Pleiku có tiêm vắc-xin phòng dại. Người tiêm được khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm. Phòng khám mở cửa từ thứ 2 đến chủ nhật.

Vết thương sâu, rộng hoặc ở vùng đầu mặt cổ cần đến bệnh viện cấp cứu trước. Gọi 0269 3830 379 để hỏi loại vắc-xin hiện có và giờ tiêm.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.