Lịch tiêm chủng cho trẻ: hiểu đúng mũi cơ bản và mũi nhắc lại

Vì sao cần tiêm chủng đúng lịch?

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ mắc các bệnh như sởi, ho gà, bạch hầu, uốn ván, viêm gan B. Vắc-xin giúp cơ thể trẻ tạo miễn dịch trước khi tiếp xúc với mầm bệnh.

Lịch tiêm được xây dựng dựa trên độ tuổi trẻ dễ mắc bệnh và thời điểm cơ thể đáp ứng tốt với vắc-xin. Tiêm đúng và đủ mũi giúp:

• Bảo vệ trẻ trong giai đoạn nguy cơ cao.
• Duy trì miễn dịch lâu dài nhờ các mũi nhắc lại.
• Góp phần bảo vệ cộng đồng, đặc biệt là trẻ chưa đủ tuổi tiêm.

Tiêm chủng mở rộng và vắc-xin dịch vụ khác nhau thế nào?

Tiêm chủng mở rộng là chương trình của Nhà nước. Trẻ em trong độ tuổi được tiêm miễn phí một số vắc-xin phòng các bệnh truyền nhiễm phổ biến, thường tại trạm y tế xã, phường.

Vắc-xin dịch vụ do người dân tự chi trả, được tiêm tại các cơ sở tiêm chủng đủ điều kiện. Nhóm này giúp:

• Phòng thêm một số bệnh chưa có trong chương trình Tiêm chủng mở rộng.
• Có thêm lựa chọn vắc-xin phối hợp, giảm số lần tiêm cho trẻ.
• Chủ động hơn về thời gian tiêm.

Hai nhóm này bổ sung cho nhau. Cha mẹ có thể kết hợp, nhưng cần ghi đầy đủ vào sổ tiêm để tránh tiêm trùng hoặc bỏ sót.

Mũi cơ bản và mũi nhắc lại là gì?

• Mũi cơ bản: các mũi đầu tiên giúp cơ thể trẻ tạo miễn dịch ban đầu. Một số vắc-xin cần tiêm nhiều mũi cách nhau một khoảng thời gian.
• Mũi nhắc lại: tiêm sau khi hoàn thành mũi cơ bản, giúp củng cố và kéo dài thời gian bảo vệ.

Khoảng cách giữa các mũi được quy định cho từng loại vắc-xin. Tiêm quá sớm có thể làm giảm hiệu quả, còn tiêm quá muộn khiến trẻ thiếu bảo vệ lâu hơn.

Vì mỗi trẻ có lịch sử tiêm khác nhau, cha mẹ không nên tự áp lịch của trẻ khác. Hãy để bác sĩ xem sổ tiêm và tư vấn lịch cụ thể cho bé.

Sổ tiêm chủng là giấy tờ quan trọng, theo trẻ đến tuổi đi học và cả khi trưởng thành. Một số trường học, hồ sơ du học hay khám sức khỏe có thể yêu cầu xác nhận tiền sử tiêm chủng. Cha mẹ nên giữ sổ cẩn thận, chụp lại các trang đã ghi và mang theo mỗi lần đưa bé đi tiêm.

Trẻ bị trễ lịch tiêm thì sao?

Trẻ có thể trễ lịch vì ốm, đi xa hoặc gia đình quên hẹn. Đừng quá lo lắng. Trong nhiều trường hợp, trẻ chưa cần tiêm lại từ đầu mà được tiêm bù theo lịch phù hợp.

• Mang sổ tiêm hoặc giấy xác nhận các mũi đã tiêm.
• Bác sĩ sẽ xem lại và lập lịch tiêm bù.
• Một số vắc-xin có giới hạn độ tuổi tiêm, nên đi càng sớm càng tốt.

Nếu bị mất sổ tiêm, hãy liên hệ nơi đã tiêm trước đây để xin thông tin, hoặc kiểm tra trên hệ thống quản lý tiêm chủng nếu có.

Chuẩn bị trước, trong và sau khi tiêm

Trước tiêm:

• Mang sổ tiêm, giấy tờ của trẻ.
• Cho trẻ ăn, ngủ bình thường; mặc quần áo rộng, dễ bộc lộ vị trí tiêm.
• Báo bác sĩ nếu trẻ đang sốt, ốm, dùng thuốc, từng bị phản ứng sau tiêm hoặc có bệnh lý.

Khám sàng lọc: bác sĩ khám để xác định trẻ đủ điều kiện tiêm hay cần hoãn.

Sau tiêm:

• Ở lại theo dõi tại cơ sở tiêm chủng theo hướng dẫn, thường ít nhất 30 phút.
• Tiếp tục theo dõi trẻ tại nhà: nhiệt độ, ăn bú, tinh thần, vị trí tiêm.
• Không tự ý đắp lá, chườm thuốc lên chỗ tiêm.

Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ khó thở, tím tái, li bì, co giật, sốt cao không hạ, nổi mẩn toàn thân hoặc quấy khóc kéo dài bất thường.

Tiêm chủng cho trẻ tại Trung tâm Tiêm chủng Sysmed Phù Đổng

Trung tâm Tiêm chủng thuộc Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, Gia Lai, tiêm chủng cho trẻ em và người lớn. Trẻ được khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm, giúp phụ huynh yên tâm hơn.

Các gia đình ở Pleiku và lân cận có thể chủ động đặt lịch, tiết kiệm thời gian chờ. Để hỏi danh mục vắc-xin hiện có và lịch tiêm phù hợp cho bé, vui lòng gọi 0269 3830 379.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.