HPV: lây nhiễm thế nào, nguy cơ ra sao và vắc-xin HPV cho nam và nữ

HPV là gì?

HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus gồm nhiều chủng khác nhau. Một số chủng gây mụn cóc sinh dục, một số khác thuộc nhóm nguy cơ cao gây ung thư.

Nhiễm HPV rất phổ biến ở người đã có quan hệ tình dục, cả nam và nữ. Phần lớn trường hợp hệ miễn dịch tự loại bỏ virus trong một đến hai năm.

Vấn đề nằm ở các trường hợp nhiễm kéo dài chủng nguy cơ cao. Đây là yếu tố chính dẫn đến ung thư cổ tử cung và một số ung thư khác.

HPV lây truyền như thế nào?

• Quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng.
• Tiếp xúc da kề da ở vùng sinh dục, kể cả khi không giao hợp hoàn toàn.
• Hiếm gặp hơn: mẹ truyền sang con khi sinh.

Bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhưng không ngăn được hoàn toàn. Lý do là virus có thể có ở vùng da không được che phủ.

HPV không lây qua dùng chung bát đũa, ôm hay bắt tay thông thường.

Dấu hiệu và nguy cơ khi nhiễm HPV

Đa số người nhiễm HPV không có dấu hiệu gì. Vì vậy nhiều người không biết mình đã nhiễm và có thể lây cho bạn tình.

Một số biểu hiện có thể gặp:

• Mụn cóc sinh dục: nốt sùi nhỏ, mềm, màu da hoặc hồng ở vùng sinh dục, hậu môn.
• Tổn thương cổ tử cung: thường chỉ phát hiện qua xét nghiệm Pap hoặc HPV test.
• Giai đoạn muộn: ra máu bất thường, ra máu sau quan hệ, khí hư lẫn máu.

Ngoài ung thư cổ tử cung, HPV nguy cơ cao còn liên quan đến ung thư hậu môn, dương vật, âm hộ, âm đạo và vùng hầu họng.

Hút thuốc lá, suy giảm miễn dịch, quan hệ với nhiều bạn tình làm tăng nguy cơ nhiễm kéo dài.

Vắc-xin HPV: ai nên tiêm?

Vắc-xin HPV giúp phòng nhiễm một số chủng HPV phổ biến, trong đó có các chủng nguy cơ cao. Hiệu quả phòng bệnh tốt hơn khi tiêm trước khi có quan hệ tình dục.

• Trẻ gái và trẻ trai tuổi thiếu niên: là nhóm được ưu tiên tư vấn.
• Phụ nữ trẻ: vẫn có lợi ích dù đã có quan hệ tình dục.
• Nam giới: giúp phòng mụn cóc sinh dục, một số ung thư liên quan HPV và giảm lây cho bạn tình.

Độ tuổi được tiêm, số mũi và lịch tiêm phụ thuộc loại vắc-xin. Bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể sau khi khám sàng lọc.

Phụ nữ đang mang thai thường được khuyên hoãn tiêm. Nếu đang dự định có thai, hãy báo bác sĩ trước.

Tiêm vắc-xin rồi có cần tầm soát không?

Có. Vắc-xin không phòng được tất cả các chủng HPV nguy cơ cao. Vắc-xin cũng không điều trị được tình trạng nhiễm đã có từ trước.

Phụ nữ đã có quan hệ tình dục vẫn nên tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ theo tư vấn của bác sĩ. Việc tiêm phòng và tầm soát bổ sung cho nhau.

Người đã có kết quả HPV dương tính vẫn có thể được tư vấn tiêm. Vắc-xin có thể giúp phòng các chủng chưa nhiễm, bác sĩ sẽ cân nhắc từng trường hợp.

Phòng ngừa HPV trong đời sống

• Tiêm vắc-xin HPV theo tư vấn của bác sĩ.
• Chung thủy một vợ một chồng, hạn chế số bạn tình.
• Sử dụng bao cao su đúng cách.
• Không hút thuốc lá.
• Khám phụ khoa và tầm soát định kỳ, kể cả khi thấy khỏe.
• Đi khám khi thấy nốt sùi vùng sinh dục, không tự đốt hay bôi thuốc.

Phụ huynh ở Pleiku và các huyện có thể tìm hiểu sớm về tiêm HPV cho con ở tuổi dậy thì. Trao đổi cởi mở giúp trẻ hiểu đúng và chủ động phòng bệnh.

Khám và tư vấn tiêm HPV tại Sysmed Phù Đổng

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (Hệ thống Y tế GEMs), 02A Phù Đổng, phường Pleiku, có Trung tâm Tiêm chủng tiêm vắc-xin HPV, có khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm. Chị em cần khám phụ khoa, tầm soát ung thư cổ tử cung có thể gặp BS CKI Huỳnh Thị Ái Hiếu, bác sĩ Sản, nguyên Trưởng khoa Sản – Bệnh viện TP. Pleiku.

Loại vắc-xin HPV hiện có, vui lòng gọi tổng đài 0269 3830 379.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám.